Trung tâm Di sản các nhà khoa học việt nam

Heritage Center for scientists and scholars of Vietnam

Đôi dòng cảm nghĩ về Trung tâm Di sản các nhà khoa học Việt Nam

22:34 - Thứ Ba, 25/08/2015

tin từ MEDDOM Trung tâm Di sản các nhà khoa học Việt Nam thực sự là địa chỉ tin cậy để tôi gửi gắm, trao tặng những tư liệu khoa học và cả những tâm tư tình cảm của mình.

Tôi tham gia công tác nghiên cứu và quản lý tại Viện Chăn nuôi, thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đến năm 1993. Sau khi nghỉ hưu, tôi được bầu làm Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam, đồng thời là Ủy viên Hội đồng trung ương của Liên hiệp các Hội khoa học kỹ thuật Việt Nam liên tục 3 nhiệm kỳ từ 1991 đến 2006. Trong thời gian này, tôi bắt đầu có suy nghĩ tìm địa chỉ gửi gắm những tư liệu khoa học cá nhân, đặc biệt là bản luận án Phó tiến sĩ về “Lysin hấp thụ và giá trị dinh dưỡng protein của một số thức ăn protein thực vật và phương pháp xác định”. Bởi vì gia đình không có ai đi theo chuyên ngành Nông nghiệp nên tôi đã cố gắng tìm kiếm một tổ chức lưu trữ trong Liên hiệp để gửi gắm tài liệu, nhưng tiếc rằng không có.

Chuyện tạm gác lại cho đến một ngày tháng 2-2012, tình cờ đọc báo Cảnh sát toàn cầu, tôi thấy có bài viết của nhà báo Khánh Linh với tựa đề “Di sản các nhà khoa học - Đâu chỉ là ký ức”[1], trong đó có nhắc đến Trung tâm Di sản các nhà khoa học Việt Nam. Đọc hết tin, tôi cứ ngỡ đây là một Trung tâm trực thuộc Nhà nước, được thành lập nhằm vinh danh những đóng góp của đội ngũ cán bộ khoa học Việt Nam vào sự nghiệp phát triển đất nước. Nhưng khi tìm kiếm thêm thông tin về Trung tâm trên internet, tôi mới biết đây là một tổ chức ngoài công lập tự nguyện - xuất phát từ mong muốn của một số nhà y học tại Bệnh viện MEDLATEC để bày tỏ lòng tri ân và nghĩa tôn sư trọng đạo. Trung tâm hoạt động phi lợi nhuận với đội ngũ cán bộ chuyên môn đầy tâm huyết, quan hệ gắn bó với các nhà khoa học thuộc nhiều thế hệ khác nhau. Tìm hiểu được thông tin đó nhưng rồi tôi cũng để nó trôi qua.

Bài viết “Di sản các nhà khoa học - đâu chỉ là ký ức”  đăng trên báo Cảnh sát toàn cầu,

số 98, 23-2-2012. (Nét bút màu đỏ là bút tích của GS Nguyễn Văn Thưởng)

Bẵng đi một thời gian, vào một ngày trời đẹp tháng 4-2013, Đại tá Trần Ngọc Ánh và ThS Nguyễn Thị Loan đến thăm gia đình mang theo ý tưởng và hoài bão của Trung Tâm về nghiên cứu, bảo tồn và lưu giữ những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể thông qua tiểu sử, ký ức, tư liệu và hiện vật cá nhân của các nhà khoa học và những đóng góp, cống hiến của họ vì sự nghiệp khoa học Việt Nam. Được nghiên cứu viên giới thiệu trực tiếp, tôi hiểu thêm về hoạt động Trung tâm. Đặc biệt khi đọc thư ngỏ của PGS.TS Nguyễn Văn Huy - Giám đốc chuyên môn của Trung tâm, tôi cảm thấy vui mừng vì cuối cùng đã tìm ra được một tổ chức đủ tin tưởng để gửi gắm những “đứa con tinh thần” của mình.

Bắt đầu từ đây, tôi thường xuyên được làm việc và trao đổi những nội dung trên với cán bộ nghiên cứu của Trung Tâm mà đại diện là Đại tá Trần Ngọc Ánh và ThS Nguyễn Thị Loan. Tôi được dịp nhớ lại những câu chuyện ký ức trong thời gian hoạt động công tác và khoa học – Những câu chuyện tưởng chừng sẽ không bao giờ được nhắc đến nữa. Bên cạnh đó, tôi lần lượt trao tặng những tư liệu cá nhân cho Trung tâm Di sản các nhà khoa học Việt Nam lưu giữ, trong đó có nhiều tài liệu quý như các bản luận án Phó Tiến sĩ, các đề tài khoa học, ảnh kỷ niệm… Trong quá trình làm việc, tôi nhận thấy cán bộ trung tâm rất nghiêm túc, hăng say, nhiệt tình, đem hết tâm huyết vì công việc đối với người làm khoa học.


GS.TS Nguyễn Văn Thưởng (phải) trong buổi làm việc đầu tiên với

cán bộ Trung tâm Di sản các nhà khoa học Việt Nam, 19-4-2013 

Ngày 12-7-2014, tôi được mời đến tham quan trưng bày “Khát vọng học hỏi và sáng tạo” tại Trung tâm Di sản các nhà Khoa học Việt Nam, cùng với một số nhà khoa học chuyên ngành Nông nghiệp khác. Ở đây, chúng tôi đã được cán bộ Trung tâm thuyết minh về trưng bày, đồng thời đưa đi tham quan các kho lưu giữ tài liệu hiện vật gồm kho xử lý ban đầu, kho tài liệu giấy, kho hiện vật khối, kho phim ảnh và băng đĩa, kho thư viện và các bản luận án khoa học…. Tôi nhận thấy mỗi kho lưu trữ của Trung tâm được bố trí khoa học, điều kiện môi trường được đảm bảo để lưu giữ các tư liệu. Kết thúc buổi tham quan, các hướng dẫn viên còn giành nhiều thời gian để chúng tôi có điều kiện quan sát kỹ hơn về những đóng góp cho khoa học và đời sống của một số nhà khoa học đàn anh thuộc chuyện ngành Y học: GS.VS Tôn Thất Tùng, GS.TS Nguyễn Thúc Tùng và GS.TSKH Nguyễn Văn Nhân. Phát biểu trong tọa đàm sau tham quan, GS.TS Nguyễn Ngọc Kính đã thay mặt đoàn tham quan bày tỏ: “Hoạt động của Trung Tâm có ý nghĩa rất quan trọng, không chỉ là hoạt động đa chức năng của Trung Tâm, mà còn cho người xem biết các nhà khoa học là ai và họ cống hiến những gì”[2].